Quảng Ninh chuyển đổi phương thức phát triển từ “nâu” sang “xanh”

 
Vịnh Hạ Long

 
Tầm nhìn chiến lược của Quảng Ninh là tạo bước phát triển đột phá, đưa Quảng Ninh trở thành tỉnh dịch vụ, công nghiệp hiện đại vào năm 2020, giữ vai trò là một trong những đầu tàu kinh tế của miền Bắc, là địa phương đi đầu trong cả nước đổi mới mô hình tăng trưởng, chuyển đổi phương thức phát triển từ “nâu” sang “xanh”, đẩy mạnh phát triển kinh tế biển, tạo nền tảng vững chắc để Quảng Ninh phát triển nhảy vọt, toàn diện sau năm 2020. Tuy nhiên, hiện tại Quảng Ninh đang phải đối mặt với nhiều thách thức về môi trường và biến đổi khí hậu, vậy để thích ứng và hiện thực hóa lộ trình phát triển từ “nâu” sang “xanh” Quảng Ninh đã và đang làm những gì để thay đổi nhận thức của người dân? Phóng viên Báo TN&MT đã có cuộc trò chuyện với ông Nguyễn Mạnh Cường (ảnh), Giám đốc Sở TN&MT Quảng Ninh để tìm hiểu rõ hơn vấn đề trên.
 

PV: Thưa ông, những yếu tố nào đang góp phần đắc lực giúp Quảng Ninh  chuyển đổi phương thức phát triển từ “nâu” sang “xanh”?

Ông Nguyễn Mạnh Cường: Quảng Ninh là vùng đất có rất nhiều tiềm năng nổi trội và lợi thế cạnh tranh, có cơ hội lớn để phát triển kinh tế toàn diện, hiện đại, đa dạng, phong phú, có khả năng hội nhập quốc tế sâu rộng, nhất là hội nhập với khu vực Đông Bắc Á, Đông Nam Á.

Với nhiều cảnh quan thiên nhiên đẹp, kỳ vĩ như Vịnh Hạ Long, Vịnh Bái Tử Long; các di tích lịch sử, danh lam thắng cảnh đã được công nhận; các cửa khẩu quốc gia và quốc tế là trung tâm giao thương hành hóa với nước Cộng Hòa Nhân dân Trung Hoa... Đây là những điều kiện lớn để tỉnh phát triển du lịch và thương mại, hướng đến phát triển ngành công nghiệp giải trí.

Công nghiệp khai thác khoáng sản cũng phát triển mạnh. Sản lượng than Quảng Ninh chiếm tới 90% của cả nước, cùng với đó là các ngành công nghiệp sản xuất vật liệu xây dựng, cơ khí, nhiệt điện, đóng tàu... và phát triển thương mại đều nổi trội.

PV: Tỉnh Quảng Ninh đang phát triển theo hướng nào để phù hợp với xu thế của thời đại, thưa ông?

Ông Nguyễn Mạnh Cường: Cả thế giới đang nỗ lực phát triển kinh tế xã hội theo hướng bền vững mà Quảng Ninh đang có điều kiện rất thuận lợi để chuyển đổi phương thức phát triển theo con đường tăng trưởng xanh.

Tỉnh Quảng Ninh lựa chọn hướng đi: Đổi mới cơ cấu phát triển theo hướng giảm dần tỷ trọng công nghiệp, tăng dần tỷ trọng phát triển dịch vụ, phấn đấu đến năm 2020 trở thành tỉnh có cơ cấu du lịch, dịch vụ chiếm trên 50% trong GDP nhằm tận dụng lợi thế so sánh, nâng cao hiệu quả và sức cạnh tranh của nền kinh tế, phát triển bền vững. Sự lựa chọn này phù hợp với xu thế của thời đại, với các định hướng phát triển dài hạn của đất nước và đặc thù của Quảng Ninh; điều quan trọng nhất đó là phù hợp với ý chí nguyện vọng của nhân dân các dân tộc Quảng Ninh.

Quan điểm xuyên suốt trong quá trình chuyển đổi mô hình tăng trưởng ở Quảng Ninh là vừa làm vừa đúc rút kinh nghiệm, vừa làm vừa điều chỉnh cho hợp lý, kết hợp hài hoà giữ gìn, tôn trọng giá trị cũ để từ đó kế thừa, phát huy giá trị mới để điều chỉnh hướng đến mục tiêu mới, cách làm mới; nhằm xử lý hiệu quả mối quan hệ biện chứng giữa tốc độ tăng trưởng và chất lượng phát triển. Ngoài ra, tỉnh còn chú trọng giải pháp chuyển đổi cơ cấu ngành và địa phương theo hướng bền vững, giảm dần việc dựa vào các tài nguyên hữu hạn (than và đất) sang dựa vào tiềm năng vô hạn là cảnh quan thiên nhiên và thế mạnh thương mại dịch vụ.

Nhận thức được các thời cơ và thách  thức, Quảng Ninh đang quyết tâm, nỗ lực đổi mới mô hình tăng trưởng, chuyển đổi phương thức phát triển từ “nâu” sang “xanh”, từ chưa bền vững sang bền vững, dựa trên năng suất cao hơn và sự cân bằng giữa các ưu tiên phát triển kinh tế, xã hội và bảo vệ môi trường

 

Ông Nguyễn Mạnh Cường- Giám đốc Sở TN&MT Quảng Ninh

 PV: Thực trạng môi trường và thách thức biến đổi khí hậu mà Quảng Ninh đang phải đối mặt là gì, thưa ông?

Ông Nguyễn Mạnh Cường: Tốc độ đô thị hóa nhanh, cùng với sự phát triển của các ngành công nghiệp nặng như Công nghiệp khai thác than, sản xuất điện, xi măng, cơ khí… đang gây cho Quảng Ninh áp lực về công tác bảo vệ môi trường. Ngoài ra, biến đổi khí hậu toàn cầu đang là thách thức rất lớn đối với Quảng Ninh. Hiện tượng bão lũ, xói mòn, gây sạt lở ảnh hưởng lớn đến hệ thống hạ tầng xảy ra khá phổ biến, đe dọa đến tính mạng, phá hủy tài sản, hoa màu của nhân dân và các công trình công cộng.

Thực trạng ô nhiễm không khí, ô nhiễm vùng biển ven bờ, ngoài khơi… đang ở mức báo động. Việc khắc phục đòi hỏi rất nhiều kinh phí, có lộ trình và phải tăng cường công tác tuyên truyền sâu rộng cho người dân và các tổ chức về các thách thức mà Quảng Ninh phải đối mặt.

PV: Vậy các nhóm giải pháp mà Quảng Ninh đang triển khai là gì, thưa ông?

Ông Nguyễn Mạnh Cường: Quảng Ninh đã đưa ra các giải pháp cơ bản để bảo vệ môi trường, ứng phó biến đổi khí hậu. Các quy hoạch như: Quy hoạch phát triển kinh tế xã hội, quy hoạch chung xây dựng, quy hoạch phát triển nguồn nhân lực, quy hoạch phát triển du lịch, quy hoạch tài nguyên  đất đai, quy hoạch bảo vệ môi trường, quy hoạch khoáng sản, quy hoạch tài nguyên nước… là nền tảng để quản lý và bảo vệ môi trường tốt nhất.

Về môi trường, Quảng Ninh đang rất quan tâm đến 8 vấn đề: Môi trường không khí, môi trường nước, môi trường chát thải rắn, môi trường rừng, đa dạng sinh học, thích ứng với biến đổi khí hậu, công tác kiểm soát môi trường. Tỉnh đã đưa ra 91 đề án trên 8 lĩnh vực nêu trên (triển khai đến năm 2030) để kêu gọi đầu tư theo hình thức PPP với tổn nguồn vốn khoảng 1,3  tỷ USD. Ngoài ra tỉnh cũng rất quan tâm  đến nguồn nhân lực chất lượng cao và phát triển nguồn nhân lực để thực hiện các chủ trương lớn của tỉnh, bên cạnh đó phải có chính sách thu hút đầu tư trong và ngoài nước; ứng dụng khoa học công nghệ để phục vụ việc bảo vệ môi trường; tái cấu trúc nền kinh tế, xây dựng đồng bộ cơ sở hạ tầng, thu hút nguồn vốn FDI, ODA, cải cách thủ tục hành chính (Quảng Ninh đã có Trung tâm hành chính - pv), ứng dụng công nghệ cao, công nghệ sạch vào khai thác, sản xuất… và  cơ cấu lại các ngành nghề theo hướng bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu.

Về giải pháp ngắn hạn, trước mắt tỉnh Quảng Ninh tập trung vào một số công việc sau:

Tập trung công tác tuyên truyền sâu rộng trong các tầng lớp nhân dân, các tổ chức và doanh nghiệp về Luật BVMT năm 2014, chiến lược tăng trưởng xanh của Quốc gia.

Triển khai Chương trình hành động số 19 – Ctr/ TU ngày 10/9/2013 của tỉnh ủy Quảng Ninh về chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu, tăng cường quản lý tài nguyên và bảo vệ môi trường, huy động cả hệ thống chính trị vào công tác bảo vệ môi trường.